Hàng mua nội địa của doanh nghiệp chế xuất được chuyển mục đích sử dụng
Hàng hóa doanh nghiệp chế xuất mua từ thị trường nội địa, nếu đã đáp ứng đầy đủ điều kiện để lưu thông, sử dụng và tiêu dùng hợp pháp, khi chuyển mục đích sử dụng để tiếp tục phục vụ sản xuất tại doanh nghiệp sẽ không phải áp dụng chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu tại thời điểm đăng ký tờ khai chuyển mục đích sử dụng.
Hàng mua nội địa của doanh nghiệp chế xuất có thể chuyển mục đích sử dụng
Theo hướng dẫn của Cục Hải quan, trường hợp doanh nghiệp chế xuất mua hàng hóa từ thị trường nội địa và hàng hóa đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được lưu thông, sử dụng và tiêu dùng hợp pháp tại Việt Nam thì được xem là đã đáp ứng các quy định liên quan đến chính sách quản lý ngoại thương, chính sách thuế và quản lý chuyên ngành.
Do đó, khi doanh nghiệp chế xuất thực hiện thanh lý hàng hóa bằng hình thức chuyển mục đích sử dụng để tiếp tục sử dụng tại doanh nghiệp, phục vụ hoạt động sản xuất, doanh nghiệp không phải áp dụng lại chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu tại thời điểm mở tờ khai chuyển mục đích sử dụng.
Quy định này giúp làm rõ cách xử lý đối với hàng hóa có nguồn gốc từ thị trường nội địa khi doanh nghiệp chế xuất thay đổi mục đích sử dụng.
Căn cứ pháp lý về chuyển mục đích sử dụng hàng hóa
Nội dung trên được Cục Hải quan viện dẫn trên cơ sở nhiều quy định pháp luật hiện hành, trong đó có khoản 2 Điều 57 Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH14; khoản 1 Điều 37 Luật Hải quan số 54/2014/QH13, được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 90/2025/QH15; điểm c khoản 4 Điều 26 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP.
Bên cạnh đó còn có điểm b.1 khoản 2 Điều 79 Thông tư số 38/2015/TT-BTC và các quy định sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC.
Việc áp dụng đúng các căn cứ pháp lý này có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp chế xuất trong quá trình xử lý, thanh lý và chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa.
Điều kiện đối với hàng hóa mua từ thị trường nội địa
Một điểm quan trọng cần lưu ý là không phải mọi hàng hóa mua từ nội địa đều mặc nhiên được áp dụng cơ chế trên.
Theo hướng dẫn, hàng hóa phải đáp ứng đầy đủ các quy định để được lưu thông, sử dụng và tiêu dùng hợp pháp tại thị trường nội địa. Đây là cơ sở để xác định hàng hóa đã đáp ứng các yêu cầu về chính sách quản lý nhập khẩu cũng như các quy định liên quan.
Đặc biệt, trong trường hợp hàng hóa thuộc diện quản lý theo điều kiện, tiêu chuẩn hoặc phải kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp cần bảo đảm hàng hóa đã đáp ứng các yêu cầu tương ứng trước khi thực hiện chuyển mục đích sử dụng.
Trường hợp cụ thể được Cục Hải quan hướng dẫn
Liên quan đến nội dung này, Cục Hải quan đã có hướng dẫn đối với Công ty TNHH Prym Intimates Việt Nam tại Công văn số 18316/CHQ-GSQL ngày 30/6/2026.
Theo hướng dẫn, nếu doanh nghiệp chế xuất thanh lý hàng hóa mua từ nội địa bằng hình thức chuyển mục đích sử dụng để tiếp tục sử dụng tại doanh nghiệp nhằm phục vụ sản xuất, đồng thời hàng hóa đã đáp ứng đầy đủ các quy định về chính sách quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, quản lý theo điều kiện, tiêu chuẩn và kiểm tra chuyên ngành, thì không áp dụng chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu khi đăng ký tờ khai chuyển mục đích sử dụng.
Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng giúp doanh nghiệp chế xuất có cách hiểu thống nhất hơn khi xử lý hàng hóa mua từ thị trường nội địa.
Hàng nhập khẩu từ nước ngoài có cách xử lý khác
Đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào doanh nghiệp chế xuất, cách xử lý khi thanh lý vào thị trường nội địa có sự khác biệt.
Theo Cục Hải quan, trong trường hợp tại thời điểm nhập khẩu vào doanh nghiệp chế xuất, hàng hóa không thuộc diện áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương, ngoại trừ các biện pháp như cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu và kiểm dịch, thì khi doanh nghiệp bán thanh lý hàng hóa vào thị trường nội địa, doanh nghiệp phải thực hiện những biện pháp quản lý ngoại thương chưa được áp dụng tại thời điểm nhập khẩu ban đầu.
Điều này cho thấy việc xác định nguồn gốc hàng hóa là yếu tố quan trọng khi doanh nghiệp chế xuất thực hiện thanh lý hoặc chuyển mục đích sử dụng.
Doanh nghiệp chế xuất cần lưu ý gì?
Để hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện thủ tục, doanh nghiệp cần xác định rõ hàng hóa đang xử lý có nguồn gốc từ thị trường nội địa hay nhập khẩu từ nước ngoài.
Đồng thời, doanh nghiệp cần rà soát tình trạng pháp lý của hàng hóa, đặc biệt là các yêu cầu về điều kiện kinh doanh, tiêu chuẩn chất lượng, quản lý chuyên ngành và các quy định liên quan đến lưu thông trên thị trường nội địa.
Việc lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc và tình trạng đáp ứng điều kiện của hàng hóa cũng là cơ sở quan trọng khi thực hiện thủ tục hải quan và giải trình với cơ quan quản lý khi cần thiết.
Ý nghĩa đối với doanh nghiệp chế xuất
Quy định và hướng dẫn mới giúp làm rõ cách xử lý đối với hàng mua nội địa của doanh nghiệp chế xuất khi chuyển mục đích sử dụng. Theo đó, với hàng hóa đã đáp ứng đầy đủ điều kiện lưu thông, sử dụng và tiêu dùng hợp pháp tại thị trường nội địa, doanh nghiệp không phải áp dụng lại chính sách quản lý nhập khẩu tại thời điểm đăng ký tờ khai chuyển mục đích sử dụng.
Việc làm rõ quy định giúp doanh nghiệp chế xuất chủ động hơn trong quản lý tài sản, hàng hóa và thủ tục thanh lý, đồng thời hạn chế những cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện.
Kết luận
Đối với hàng hóa doanh nghiệp chế xuất mua từ thị trường nội địa, việc chuyển mục đích sử dụng để tiếp tục phục vụ sản xuất được thực hiện theo hướng không áp dụng chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu tại thời điểm mở tờ khai, với điều kiện hàng hóa đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp luật để được lưu thông, sử dụng và tiêu dùng hợp pháp tại Việt Nam.
Doanh nghiệp cần phân biệt rõ hàng mua trong nước với hàng nhập khẩu từ nước ngoài để áp dụng đúng quy định, tránh phát sinh vướng mắc về thủ tục hải quan và chính sách quản lý hàng hóa.
Nguồn: Tạp chí Kinh tế - Tài chính, bài viết “Hàng mua nội địa của doanh nghiệp chế xuất được chuyển mục đích sử dụng”, 08/09/2026.
