Ngày 12/11/2026, Cục Hải quan ban hành Quyết định 1828/QĐ-CHQ về quy trình kiểm tra xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu sau khi hàng đã được thông quan. Theo Điều 2 của quyết định, quy trình có hiệu lực từ ngày 15/12/2026. Quy trình hướng dẫn công chức hải quan rà soát hồ sơ của các tờ khai được lựa chọn theo tiêu chí quản lý rủi ro.
Căn cứ kiểm tra và thời hạn xử lý
Cơ quan hải quan đối chiếu thông tin xuất xứ trên tờ khai với chứng từ chứng nhận xuất xứ và các tài liệu liên quan trong bộ hồ sơ đã nộp. Quy trình dẫn chiếu Luật Hải quan, Thông tư 33/2023/TT-BTC về xác định xuất xứ, Thông tư 124/2026/TT-BTC bổ sung khoản 10 Điều 15 của thông tư này và các thông tư của Bộ Công Thương hướng dẫn thực hiện điều ước quốc tế có liên quan.
Theo Điều 3 của quy trình, công chức phải hoàn thành việc kiểm tra trong tối đa 15 ngày kể từ ngày Đội Phúc tập và Kiểm tra sau thông quan nhận danh sách tờ khai trên hệ thống. Kết quả được cập nhật trong ngày hoàn thành hoặc chậm nhất vào ngày làm việc tiếp theo. Nếu hệ thống gặp sự cố, công chức ghi vào sổ theo dõi theo Mẫu số 01 và cập nhật lại trên hệ thống sau khi sự cố được khắc phục.
Ba trường hợp kiểm tra xuất xứ
- Hàng xuất khẩu (Điều 4). Công chức đối chiếu nội dung khai báo với hồ sơ hải quan và thông báo kết quả xác định trước xuất xứ nếu có. Khi đủ căn cứ xác định khai sai, công chức đề xuất chuyển kết quả để kiểm tra sau thông quan. Khi có nghi vấn hoặc cảnh báo về gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, công chức đề xuất chuyển nguồn thông tin để phục vụ kiểm tra hoặc nghiệp vụ liên quan.
- Hàng nhập khẩu được miễn nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ (Điều 5). Hồ sơ được kiểm tra theo khoản 1 Điều 12 của quy trình ban hành kèm Quyết định 467/QĐ-CHQ ngày 29/4/2025. Nếu có đủ căn cứ xác định khai sai xuất xứ hoặc chia nhỏ lô hàng để được áp dụng ngưỡng miễn nộp chứng từ, công chức đề xuất chuyển kết quả để kiểm tra sau thông quan.
- Hàng nhập khẩu phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ (Điều 6). Công chức kiểm tra thông tin khai báo và chứng từ theo khoản 1, 2 và 4 Điều 13 của quy trình ban hành kèm Quyết định 467/QĐ-CHQ. Trường hợp đủ căn cứ xác định khai sai hoặc chứng từ không hợp lệ, kết quả được đề xuất chuyển để kiểm tra sau thông quan. Khi chứng từ có điểm chưa thống nhất hoặc còn nghi vấn về tiêu chí xuất xứ, công chức có thể đề xuất chuyển thông tin để kiểm tra tiếp.
Nếu hồ sơ phù hợp theo tiêu chí của từng trường hợp, công chức cập nhật kết quả không phát hiện vi phạm. Ngoài sổ theo dõi tại Mẫu số 01, phụ lục có Mẫu số 02 để chuyển kết quả kiểm tra hoặc thông tin nội bộ và Mẫu số 03 để chuyển thông tin.
Hồ sơ doanh nghiệp nên rà lại
Doanh nghiệp nên đối chiếu thông tin xuất xứ trên tờ khai với chứng từ chứng nhận xuất xứ và tài liệu của từng lô hàng. Với lô hàng đã có kết quả xác định trước xuất xứ, nên lưu thông báo cùng bộ hồ sơ để có thể cung cấp khi được yêu cầu. Với hàng nhập khẩu được miễn nộp chứng từ, cần nắm căn cứ miễn áp dụng cho từng lô và rà lại cách lập tờ khai khi giao hàng nhiều đợt.
Nguồn tham khảo
Ảnh bìa minh họa.

